Leendert Spreekmeester

Kunstenares Marie-Jose Keijzers maakte een bijzondere Ipad-tekening van Leendert Spreekmeester. Leendert kwam uit de onderduik in kamp Westerbork terecht en werd daar op 12 april 1945 bevrijd.

Leendert Spreekmeester door Marie-Jose Keijzers.

Leendert Spreekmeester

Leendert Spreekmeester (1892) was de tweede van zeven kinderen die Levie Spreekmeester (1865) en Judikje Spreekmeester-de Groot (1891) gedurende hun leven kregen. Leendert woonde vrijwel zijn hele leven in Amsterdam waar hij in 1915 trouwde met Sara Lisser (1894). Voor de oorlog was Leendert werkzaam in de diamantindustrie en woonde hij met zijn vrouw en schoonfamilie aan de Archimedeslaan in Amsterdam-Oost.

In de loop van de Tweede Wereldoorlog dook Leendert Spreekmeester onder. Via verzetsmannen Sjoerd Wiersma en Uilke Boonstra uit Joure kwam Leendert met zijn vrouw terecht in Friesland, waar ze onderdak vonden bij J. van der Molen in het kleine plaatsje Scharnegoutum, ten noorden van Sneek.

Sjoerd Wiersma en Uilke Boonstra hebben tijdens de oorlog een speciale carthotheek bijgehouden van hun onderduikers. Vandaag de dag zijn 450 kaarten van deze cartotheek bewaard gebleven, waaronder de kaarten van Leendert en Sara. Tegenwoordig bevindt de cartotheek van Wiersma en Boonstra zich in de collectie van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.

Na de bevrijding mocht Leendert Spreekmeester als één van de eerste gevangenen op 25 april 1945 kamp Westerbork verlaten. Hij keerde terug naar zijn vrouw, die eveneens de oorlog had overleefd, in Amsterdam. In 1948 betrokken Leendert en Sara een woning aan de Van Speijkstraat.

In de relatieve veiligheid van het Friese platteland namen onderduikers zoveel mogelijk deel aan het ‘normale leven’: ze maakten er deel uit van het gezinsleven van hun onderduikgevers, werkten op het land of gingen er naar school. 

Na september 1944 werd het onderduikwerk ook in Friesland steeds lastiger. Verzetsgroepen waren genoodzaakt de onderduikadressen op fietsen met touwbanden te bezoeken. Er waren minder bonkaarten te verdelen, en op de verzetsstrijders en onderduikers werd nadrukkelijk jacht gemaakt.

Bij een van die jachten werd ook Leendert Spreekmeester ontdekt, hoe is niet helemaal duidelijk. Vanuit de gevangenis van Sneek werd hij op 28 maart 1945 naar kamp Westerbork gebracht.

Na de bevrijding mocht Leendert Spreekmeester als één van de eerste gevangenen op 25 april 1945 kamp Westerbork verlaten. Hij keerde terug naar zijn vrouw, die eveneens de oorlog had overleefd, in Amsterdam. In 1948 betrokken Leendert en Sara een woning aan de Van Speijkstraat.

Leendert Spreekmeester overleed op 23 juni 1961.